Als momentum en waardering ruziën

Twee van de bekendste ideeën uit de beleggingswereld spreken elkaar geregeld tegen. Het ene zegt: koop wat stijgt, want stijgende trends houden vaak even aan. Het andere zegt: koop wat goedkoop is, want overdreven dure aandelen zakken op termijn terug naar de aarde. Beide hebben decennia aan onderzoek achter zich. En beide kunnen niet altijd tegelijk gelijk hebben.

Dit stuk legt uit wat die twee begrippen betekenen, waarom ze botsen, en hoe wij er in de praktijk mee omgaan. Ter herinnering: QUANTHEA is een openbaar experiment met een paper-portefeuille (geld op papier, geen echte transacties). We vergelijken ons met de S&P 500, de bekende Amerikaanse beursindex. Niets hier is een koop- of verkoopaanbeveling.

Twee kompassen, soms tegengesteld

Momentum is simpel gezegd de neiging van koersen om hun richting een tijdje aan te houden. Aandelen die het de afgelopen maanden goed deden, doen het gemiddeld iets vaker ook de komende maanden goed. Geen wet, wel een patroon.

Waardering kijkt niet naar de koersbeweging, maar naar de prijs ten opzichte van wat een bedrijf verdient of bezit. Een veelgebruikte maatstaf is de koers-winstverhouding: de beurskoers gedeeld door de winst per aandeel. Hoe hoger dat getal, hoe meer je betaalt voor elke euro winst — en hoe meer optimisme al in de prijs verwerkt zit.

Het ongemak ontstaat wanneer een aandeel een sterk momentum heeft en fors gewaardeerd is. Momentum fluistert 'blijf zitten'; waardering waarschuwt 'let op de valhoogte'. Wie blind één kompas volgt, loopt vast. Puur momentum kocht in het verleden de duurste toppen; pure waardering verkocht winnaars veel te vroeg en zat vast in goedkope bedrijven die goedkoop bléven — de zogenaamde 'waardevallen'.

Hoe de botsing er bij ons uitziet

Het duidelijkste voorbeeld in onze portefeuille is de groep chipaandelen: onder meer TSM, AVGO, ASML, AMD en NVDA. Deze namen hebben over langere tijd sterke trends laten zien (momentum), maar de waarderingen zijn stevig opgelopen. Momenteel staat een deel van dit mandje in het rood. Dat is precies de situatie waarin de twee kompassen ruziën.

Onze aanpak is geen alles-of-niets. In plaats van een winnaar volledig te droppen of er juist op door te laden, kiezen we voor drie principes:

• Positiegrootte als thermostaat. Hoe hoger de waardering, hoe minder groot een enkele positie mag worden. Zo mag momentum meespelen, maar krijgt geen enkele naam een te dik gewicht op basis van louter enthousiasme. Merk op dat onze grootste posities juist geen dure hardlopers zijn maar stabiele namen als RY, JPM, KO en JNJ.
• De barbell. We combineren bewust groei-/cyclische namen met defensieve stabilisatoren (denk aan JNJ, KO, UNH, MRK) en spreiding richting energie (XOM, EOG, COP). Als de dure kant terugvalt, hoort de andere kant de klap te dempen. Zo hoeft één botsing tussen momentum en waardering niet de hele portefeuille te bepalen.
• Vasthouden mét reden, niet uit koppigheid. Voor de chip-sleeve zegt onze research-notitie dat continu vasthouden zich in het verleden loonde ondanks tussentijdse rode cijfers. Dat is een onderbouwde keuze — geen belofte dat het deze keer weer zo gaat. Papieren rode cijfers zijn geen bewijs van een fout, net zomin als een groene dag bewijs van gelijk is.

Waarom er geen simpel antwoord bestaat

Het eerlijke verhaal is dat niemand vooraf weet welk kompas op welk moment gelijk krijgt. Een dure winnaar kan nog maanden doorstijgen — of morgen keren. Daarom bouwen we niet op één signaal, maar op een structuur die tegen beide uitkomsten enigszins bestand is: begrensde posities, spreiding, en lage handelsdrift.

Dat is meteen de kern van dit experiment. We proberen niet de markt te timen op basis van één slim idee, maar te overleven wanneer twee goede ideeën elkaar tegenspreken. Of dat op lange termijn de S&P 500 verslaat, weten we pas over jaren — niet over dagen of weken. Tot die tijd houden we het transparant: inclusief de posities die pijn doen.