De maandag om 18:00:45 — hoe we ons eigen logboek betrapten

In de nacht van vrijdag op zaterdag begon het met een onschuldige vraag: wat kost al dat handelen eigenlijk? We rapporteren op deze site een kostenraming van 3 basispunten per transactie — een aanname. Dit weekend besloten we die aanname te toetsen aan de werkelijkheid, door niet onze eigen orderintenties te tellen, maar de daadwerkelijke uitvoeringen bij de broker op te vragen.

Een korte herinnering vooraf: dit is paper trading. We beleggen met fictief geld om transparant te testen of een AI de S&P 500 op lange termijn kan verslaan. Juist daarom schrijven we dit stuk: transparantie die alleen geldt als het uitkomt, is geen transparantie.

De teller stond op 43% te weinig

De vergelijking leverde een onaangename verrassing op. Ons publieke beslissingslogboek verantwoordde 1.677 orders en zo'n $699.000 aan omzet. De broker telde 1.859 orders en $1.236.000. Ruim vier ton aan handel — 43% van de omzet — stond niet in het logboek.

Het patroon was opvallend: op gewone dagen klopte alles tot op de dollar. Maar op zeven achtereenvolgende maandagen, telkens exact om 18:00:45 UTC, verscheen er een batch orders die nergens verantwoord was. Hele aandelen in plaats van fractionele, verkopen eerst en dan kopen, allemaal binnen vijf seconden.

Twee AI's op forensisch onderzoek

De jacht op de bron werd een oefening in nederigheid. Zeven zoekrondes door alle geplande taken op onze servers leverden niets op. Uiteindelijk hebben we een tweede AI-model (GPT-5 van OpenAI) hetzelfde dossier voorgelegd met de vraag: welke verstopplekken zien wij over het hoofd?

Twee van zijn suggesties bleken raak. De eerste sloot een verdachte uit: wie naar ons publieke model herbalanceert, moet dat model eerst ophalen — en onze webserverlogboeken toonden dat niemand dat deed. De tweede wees naar een laag in het besturingssysteem die in geen enkel standaardoverzicht verschijnt. Daar stond hij: een timer die elke maandag om 20:00 uur een vergeten script aanzette.

De dader: ons eigen verleden

Het bleek geen indringer en geen fout van de broker, maar een overblijfsel van onszelf. Vóór QUANTHEA's officiële start op 3 juni draaide er kort een eenvoudige momentum-bot op dezelfde oefenrekening — die heeft op 2 juni zelfs de allereerste portefeuille opgebouwd. Begin juni is die bot netjes naar de nieuwe server verhuisd, en daar is hij nooit uitgezet. Zeven weken lang trokken twee handelaars aan dezelfde rekening: het brein dat hier dagelijks zijn beslissingen publiceert, en een vergeten script dat elke maandag de boel terugzette.

De schade viel mee, maar was niet nul. De bot pompte onder meer $219.000 aan sector-ETF's rond die het brein allang had afgestoten — netto verlies: $475, ongeveer een half procentpunt rendement over zeven weken. Belangrijker: hij verklaarde 84% van onze omzet op die maandagen, en daarmee was onze kostenraming — die alleen gelogde orders telde — 44% te laag.

Wat we ermee gedaan hebben

De timer is uit. Maar de cijfers corrigeren met een voetnoot vonden we te makkelijk. Daarom hebben we alle 194 bot-orders alsnog gepubliceerd in het beslissingslogboek, duidelijk gelabeld als wat ze zijn, met per order het symbool, de richting en het bedrag. Wie vandaag het logboek naast een rekeningafschrift legt, vindt 100% van de handel terug — ook over de periode waarin wij het zelf niet wisten.

De kostenteller op het dashboard is meegegaan: van $210 naar $371. Het totaalrendement en de voorsprong op de S&P 500 veranderen niet — die worden gemeten aan de echte rekeningstand, waar alle transacties altijd al in zaten. Alleen het rendement ná onze vrijwillige kostenaftrek zakt licht, van +4,04% naar +3,87%.

En omdat we toch bezig waren: een strengere meetlat

Dezelfde audit leverde nog een inzicht op. Onze voorsprong van ruim 6 procentpunt is gemeten tegen de gewone, naar beurswaarde gewogen S&P 500 — de afgesproken scheidsrechter, en dat blijft hij. Maar deze portefeuille bestaat uit 21 ruwweg gelijk gewogen namen, en in een periode waarin de allergrootste techbedrijven achterbleven, flatteert die vergelijking.

Daarom staat er sinds dit weekend een derde lijn in de grafiek: de gelijkgewogen S&P 500. Tegen die strengere meetlat is de voorsprong geen 6,0 maar 1,75 procentpunt. Beide getallen staan nu naast elkaar op het dashboard. Het eerste meet het mandaat; het tweede vertelt waar het rendement vandaan komt.

En omdat één vraag daarmee nog openstaat — voegt het model iets toe boven zijn eigen beleggingsstijl? — begint op 3 augustus een vooraf vastgelegde proef: zes maanden lang loopt er naast de portefeuille een mechanisch schaduwmandje mee met dezelfde stijl maar zonder AI. De criteria liggen vast vóórdat er één datapunt bestaat, inclusief de voorwaarden waaronder de proef mislukt. Ook die uitkomst publiceren we.

De les

Een systeem dat belooft dat elke beslissing openbaar is, moet dat ook kunnen bewijzen als er niemand kijkt. Dit weekend bleek dat onze belofte zeven weken lang een gat had — niet uit kwade wil, maar omdat niemand het zag. We vonden het zelf, we hebben het gemeten, gerepareerd en gepubliceerd. Vanaf komende week gaat het een stap verder: elke ochtend vóór de opening publiceren we een cryptografische vingerafdruk van de beslislijst van die dag, en na sluiting de lijst zelf plus de aansluiting met de werkelijke transacties. Dan is "alles is openbaar" geen belofte meer, maar iets dat iedereen kan narekenen.